Repetek — bu Garagum sährasynyň iň gözel ýerleriniň biri. Hut şu ýerde 1927-nji ýylyň oktýabr aýynda gara sazakly tokaýlary we oňa golaý bolan sähra meýdanlaryny goramak maksady bilen goraghana döredildi. 1979-njy ýylda Repetek goraghanasy ÝUNESKO-nyň karary esasynda biosfera derejesini alyp, şonuň bilen birlikde-de Halkara möçberinde tassyklanan tebigy ekosistema etalonlarynyň sanawyna tassyklandy.
Köpetdagyň goýnunda ençeme ajaýyp ýerler bar. Dag gerişleri, kert kenarly çeşme-çaýlarynyň we geň galdyrýan dereleriň hem-de belent daglaryň arasyndaky tekiz belentlikleriň gapma-garşylygy haýrana goýýar.
Daşoguz welaýatynyň demirgazyk-günbatar böleginde, Üstýurt we Sarygamyş geografik sebitlerinde, Turan çölleriniň günorta we demirgazyk astzolaklarynyň gowşudynda Gaplaňgyr goraghanasy ýerleşýär. Ägirt uly çöketlik – Garaşor duz batgalygy günbatarda goraghananyň tebigy araçäklerini aýdyň ýüze çykarýar. Üstýurduň çäklerinde mundan gyradeň, mundan tekiz we Üstýurt baradaky “ümmülmez düzlük” düşünjesine has laýyk gelýän ýeri tapmak kyndyr.
Türkmenistanyň günorta-günbatarynda, Balkan welaýatynda umumy meýdany 30 müň gektara golaý Sünt-Hasardag döwlet tebigy goraghanasy ýerleşýär.
Amyderýa döwlet tebigy goraghanasy Lebap welaýatynyň demirgazyk-gündogar çäginde ýerleşýär. Bu ýerde Amyderýa töweregi, derýanyň kenarlaryndaky jeňňeller we bioköpdürli ekoulgamlar bar. Olaryň golaýynda gum depeleri, seýrek gyrymsy agaçly şorluklar we batgalyk-sonar ýerlerde gögerýän dürli ösümlikli çyg arnaly takyrlar ýerleşýär.
