Baş sahypa
\
Türkmen tebigatyň gözelligi
\
Sekizýap – Köpetdagyň merjeni
Türkmen tebigatyň gözelligi
Sekizýap – Köpetdagyň merjeni
Çap edildi 31.12.2022
201

Köpetdagyň goýnunda ençeme ajaýyp ýerler bar. Dag gerişleri, kert kenarly çeşme-çaýlarynyň we geň galdyrýan dereleriň hem-de belent daglaryň arasyndaky tekiz belentlikleriň gapma-garşylygy haýrana goýýar.

Bu sebitdäki daglar galyň gatlakly deňiz çökündilerinden emele gelipdir, olaryň gatlaklarynda köplenç daşa dönen uly çaňňalaklary – ammonitleri – gadymy deňizde ýaşan mollýuskalaryň galyndylaryny, özboluşly togalak mineral daşlary we del ösümlikleriň saklanyp galan yzlaryny görmek bolýar.

Ýöne tebigat söýüjileri özüne çekýän pursat diňe bir geçmişdäki durmuşyň daşa dönen yzlary däl. Bu ýerde hakyky tebigy ýadygärlikler – düýbünden düzlüklere tarap akýan Altyýap, Sekizýap ýaly dag çeşmeli gözel jülgeler bar.

Köpetdagyň ähli çeşme-çaýlary uzynlygy onlarça kilometre barabar bolan belent daglaryň göwsünden çogup çykýan bulaklardan gözbaş alyp gaýdýar. Sekizýap çaýy-da Germap jülgesindäki hut şunuň ýaly çeşmelerden gözbaş alýar.

Germap, hakykatdan hem Köpetdag jülgeleriniň we geçitleriniň arasynda ýerleşen ajaýyp ýer. Bu ýerde kiçijik aýlagy emele getirýän bulaklar sekiz ýerden çogup çykýar. Çeşme-çaýyň birneme giň we çuň ýerleri bar. Suw bar ýerinde ýaşaýyş bar. Hatda şu güýz günlerinde jülge gök öwüsýär. Ýaz paslynda, miweli agaçlar gülläp, töwerek gülälekdir çigildeme örtülende, bu ýeriniň gözelligi islendik suratkeşiň ylhamyny joşdurar.

Tereň dag çeşmesi dereden çykyp, kert gaýalary onlarça metre galýan jülgä tarap ýol ýasaýar. Jülge bolsa kä ýerde daralyp, ýabany haýwanlaryň şekillerine meňzeýän geň gaýaly hakyky derýa hanasyna öwrülýär.

Daş-töwereginde hoz agaçlary, zirk çogdamy, böwürslen we ýemşen gyrymsy agaçlary, turşumtyk-süýji nar, armyt, behi, alça, alma ýaly ösümlikler ösýär.

Köpetdagyň eteginde ösümlikleriň takmynan 1700 görnüşi ösýär, bu Merkezi Aziýada iň uly ösümlik toplumydyr. Bu ýerde geografik taýdan gelip çykyşy biri-birinden juda üzňe bolan ösümlikler «goňşulykda ýaşaýarlar». Köpetdagyň tebigy goraghanalarynda gezelenç edýän syýahatçy bu ýerde haşal otlaryň daragt — arça-kerkaw tokaýlaryndan ep-esli derejede agdyklyk edýändigine hökman üns berer.

Haşal otlar düzlükleriň we jülgeleriň goýnunda giň tebigy jeňňelligi emele getirýärler. Dag dereleriniň we çuň jülgeleriň çyglylygyny söýýän daragtlar, gyrymsy agaçlar indi gadymdan galan ýadygärlige öwrülipdir.

Soňky habarlar
30.01
Türkmenistanyň Prezidenti sanly ulgam arkaly iş maslahatyny geçirdi
30.01
Türkmenistanyň Prezidenti Russiýa Federasiýasynyň Federal Ýygnagynyň Döwlet Dumasynyň Başlygyny kabul etdi
30.01
Türkmenistanyň Prezidenti Çehiýa Respublikasynyň Prezidentini gutlady
30.01
Türkmen halkynyň Milli Lideriniň adyna gelen hatlar
30.01
Türkmen-rus parlamentara hyzmatdaşlygynyň geljegi maslahatlaşyldy
30.01
TDHÇMB-nyň söwdalarynda geleşikleriň jemi bahasy ABŞ-nyň 2 million 883 müň dollaryndan gowrak boldy
30.01
Russiýanyň Döwlet Dumasynyň Başlygy Aşgabatda gepleşikleri geçirer
28.01
Aşgabatda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň nobatdaky VIII gurultaýy geçirildi
27.01
Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň nobatdaky VIII gurultaýyna gatnaşyjylara we ýurdumyzyň ähli ýaşlaryna
27.01
Türkmenistanyň Prezidentiniň we Täjigistan Respublikasynyň Prezidentiniň arasynda telefon arkaly söhbetdeşlik
top-arrow