Şu gün paýtagtymyzda ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň şanly 35 ýyllygy mynasybetli Türkmenistanyň ykdysady üstünlikleriniň sergisi öz işine başlady. Watanymyzyň baş baýramynyň öňüsyrasynda geçirilýän gözden geçiriliş milli ykdysadyýetimiziň, ýurdumyzyň syýasy-jemgyýetçilik, medeni-ynsanperwer durmuşyndaky giň möçberli özgertmeleriň, özboluşly baý medeni mirasymyzyň guwandyryjy üstünliklerini şöhlelendirýär.

«Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda Söwda-senagat edarasy tarapyndan guralýan bu forum aýratyn ähmiýete eýedir. Ol Garaşsyz Türkmenistanyň geçen 35 ýylda ählumumy söwda gatnaşyklaryna okgunly goşulyşýan ýurt hökmünde ykdysady taýdan ýokary depginler bilen ösýändigini, serişdeler kuwwatynyň artýandygyny we geljeginiň uludygyny tutuş dünýä äşgär edýär. Köpugurly gözden geçirilişiň açylyş dabarasy döredijilik toparlaryň berkarar Watanymyzy wasp edýän aýdym-sazly çykyşlary bilen utgaşdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy mynasybetli ýurdumyzyň ykdysady üstünlikleriniň sergisine gatnaşyjylara iberen Gutlagynda nygtaýşy ýaly, Garaşsyzlygyň aýdyň ýolunda ykdysadyýetimiziň gazanan uly üstünlikleriniň özboluşly görkezijisi hökmünde guralýan bu serginiň ata Watanymyzyň hemmetaraplaýyn ösüşini giňden ýaýmakda möhüm ähmiýeti bardyr.

Serginiň açylyş dabarasyna gatnaşyjylar, ilki bilen, ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllarynda gazanan üstünliklerini, durmuşa geçirilen özgertmeleri, halkymyzyň abadan durmuşy ugrunda alnyp barylýan işleri şöhlelendirýän wideoşekillere tomaşa etdiler. Soňra myhmanlar giň gerimli sergi bilen tanyşdylar.

Uly ekranlarda ýurdumyzyň ähli ulgamlarynyň we toplumlarynyň Garaşsyzlygyň röwşen ýolunda gazanan üstünlikleri täsirli beýan edilýär. Ýetilen sepgitler ýurdumyzyň depginli ösüşiniň nyşany bolan bedew atyň okgunly gadamlaryna deňelýär.

Türkmenistanyň Mejlisiniň sergi diwarlygynda türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň Başlygy Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanan we häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän giň gerimli özgertmeleriň kanunçylyk-hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işlere üns çekilýär.

Daşary işler ministrliginiň diwarlygynda oňyn Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk, netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan ýurdumyzyň daşary syýasy ugrunyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde Watanymyzyň dünýäde barha artýan abraýy özüniň beýanyny tapýar.

Ykdysadyýet, maliýe we bank toplumynyň sergi diwarlyklarynda sanly ulgamy ornaşdyrmak arkaly ilata hödürlenilýän döwrebap hyzmatlara üns çekilýär. Gahryman Arkadagymyz tarapyndan binýady goýlan we häzirki döwürde hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak arkaly milli bank ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilýär. Bank ulgamyna sanly tehnologiýalary, öňdebaryjy iş tejribesini we täzeçil usullary ornaşdyrmak, milli töleg ulgamyny yzygiderli kämilleşdirmek we mümkinçiliklerini artdyrmak, banklaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak işleri üstünlikli amala aşyrylýar.

«Türkmengaz», «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň we «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň diwarlyklarynda kartalaryň, şekilli görnüşleriň üsti bilen milli ykdysadyýetimiziň binýatlaýyn pudaklarynyň okgunly ösüşi beýan edilýär. Şolaryň hatarynda ýokary depginde ösdürilýän düzümleri, nebitiň hem-de gazyň özleşdirilen, häzirki wagtda özleşdirilýän känlerini, daşary ýurtlara mawy ýangyjy ibermegiň häzirki hereket edýän ugurlaryny hem-de geljekki ýollaryny, beýleki ýerasty baýlyklaryň känlerini, ýurdumyzyň tutuş çägi boýunça çekilen müňlerçe kilometrlik elektrik geçiriji ulgamlary görkezmek bolar.

Türkmenistanda tebigy serişdeler özleşdirilende, olar rejeli ulanylýar, daşky gurşawy goramak babatda yzygiderli alada edilýär, sebitiň we dünýäniň energetika howpsuzlygy bilen bagly meseleler boýunça wajyp halkara başlangyçlar öňe sürülýär. Ekologik kadalaryň berjaý edilmegine aýratyn ähmiýet berilýän senagat desgalarynyň ulanmaga berilmegi munuň aýdyň mysalydyr. Ýurdumyzdaky durnukly ykdysady-syýasy ýagdaý, degişli kanunçylyk binýadynyň bolmagy daşary ýurtly maýadarlar üçin Türkmenistanyň özüne çekijiliginiň artmagynyň esasy şertleridir. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda ýurdumyzyň gaz pudagyny mundan beýläk-de ösdürmekde möhüm ähmiýete eýe «Galkynyş» gaz känini senagat taýdan özleşdirmegiň dördünji tapgyryna badalga berildi. Munuň özi häzirki wagtda gurluşygy alnyp barylýan Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) transmilli gaz geçirijisini tebigy gaz bilen üpjün etmek üçin täze mümkinçilikleri açar. Ýangyç-energetika toplumynda ýurdumyzyň başlangyjy bilen durmuşa geçirilýän möhüm ähmiýetli taslamalar diňe bir oňa gatnaşyjy ýurtlaryň däl-de, eýsem, tutuş sebitiň döwletleriniň durmuş-ykdysady ösüşine hem oňyn täsirini ýetirýär.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň günsaýyn özgerýän keşbi gurluşyk we senagat toplumynda gazanylan sepgitler bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Ýurdumyzda amala aşyrylýan gurluşyklar Garaşsyz Watanymyzyň dünýäde kuwwatly hem-de ähli ugurlar boýunça ösýän döwletdigini aýdyň görkezýär. Diýarymyzyň sebitlerinde häzirki zamanyň ösen isleglerine laýyk gelýän kämil durmuş düzümleri kemala gelýär. Binagärlik keşbinde döwrümiziň döredijilik ruhuny jemleýän täze nusgalyk şäherleriň, şäherçeleriň, döwrebap obalaryň ençemesi döredildi, häzirki zaman bilim edaralary, sport desgalary, ýaşaýyş jaýlary, seýilgähler, kaşaň myhmanhanalar, sport-sagaldyş, lukmançylyk merkezleri, şypahanalar, ýokary tizlikli awtomobil ýollary, iri senagat-önümçilik toplumlary hem-de beýleki binalardyr desgalar guruldy. Olaryň ençemesiniň gurluşygy giň gerimde alnyp barylýar. Şunda gurluşyk-senagat toplumy ykdysady ösüşiň esasy hereketlendiriji güýji hökmünde çykyş edip, milli ykdysadyýetimiziň okgunly senagatlaşdyrylmagyny üpjün edýär. Toplumda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan we eksport ugurly önümleriň önümçiligini ösdürmek boýunça öňde goýlan wezipeler üstünlikli ýerine ýetirilýär. Ýurdumyzda dünýä standartlaryna laýyk gelýän döwrebap, ýokary tehnologiýaly infrastrukturany döretmek babatda giň gerimli işler durmuşa geçirilýär. Şunuň bilen birlikde, tebigy gazyň baý gorlaryny çuňňur gaýtadan işlemäge gönükdirilen himiýa senagaty okgunly ösdürilýär. Döwrebap gazhimiýa toplumlarynyň gurulmagy polimerlerden başlap, oba hojalyk dökünlerine çenli dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän himiýa önümleriniň giň görnüşlerini öndürmäge ýardam berýär. Bu strategiýa ýurdumyzyň ykdysady garaşsyzlygy bilen bir hatarda, ygtybarly hyzmatdaş hökmünde Türkmenistanyň halkara bazarlardaky ornuny hem pugtalandyrýar. Elektroenergetika pudagy hem ýokary depginde ösdürilýär.

Ýurdumyzda iri halkara hem-de sebit derejeli deňiz, awtoulag, demir ýol we howa ýollaryna çykýan gatnawlaryň birleşdirilen ulgamy döredilýär. Olar ulag-aragatnaşyk pudagynyň diwarlyklarynda giňişleýin şöhlelendirilýär. Şu ýylyň aprelinde döwlet Baştutanymyz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň tamamlaýjy tapgyrynyň açylyş dabarasy boldy. Uzynlygy 600 kilometre ýetýän awtobanyň gurulmagy ýurdumyzyň ulag ulgamynyň geçirijilik ukybyny we logistik hyzmatlaryň hilini düýpli ýokarlandyrmaga, ýük daşamalary artdyrmaga, milli ykdysadyýetiň okgunly ösüşine ýardam edýär. Şeýle-de gözden geçirilişe logistika kompaniýalary gatnaşýarlar. Olaryň alyp barýan işleri bu pudak boýunça giň möçberli halkara taslamalaryň amala aşyrylmagynda möhüm orny eýeleýär. Sergide täze tehnologiýalary ulanmak arkaly uly göwrümli ýükleri daşamak boýunça mümkinçilikler baradaky maglumatlara-da aýratyn üns çekilýär. Üstaşyr ýük geçirilişiniň çaltlandyrylmagyna ýardam berýän sanly gümrük amallary bilen hem gözden geçirilişde giňişleýin tanşyp bolýar.

Milli ykdysadyýetimiziň esasy pudaklarynyň biri bolan oba hojalygyna hem möhüm orun berilýär. Giň gerimli gözden geçirilişde pudaga Türkmenistanyň Oba hojalyk we Daşky gurşawy goramak ministrlikleri, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti, «Türkmenpagta» döwlet konserni, «Türkmengallaönümleri», «Türkmenobahyzmat», Türkmenistanyň Azyk senagaty, Maldarçylyk we guşçulyk senagaty döwlet birleşikleri wekilçilik edýärler. Olaryň diwarlyklarynda ýokary hilli azyk önümleri, pudaga ornaşdyrylýan öňdebaryjy tehnologiýalar, oba hojalyk ylmyny, tohumçylygy hem-de seçgiçilik işlerini häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda ösdürmek boýunça durmuşa geçirilýän işler bilen tanyşdyrylýar. Ýurdumyzda azyk bolçulygyny has-da pugtalandyrmak, oba hojalygyndaky özgertmeleri mundan beýläk-de kämilleşdirmek, bu ugurdaky işleri döwrebap usulda guramak we pudaga hususy önüm öndürijileri giňden çekmek işleri maksatnamalaýyn esasda alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda oba hojalyk pudagynda hususy bölegiň eýeleýän orny barha artýar. Şu günki sergä oba hojalygyna ýöriteleşen hususy kärhanalaryň gatnaşmagy hem muny doly tassyklaýar.

Söwda we hyzmatlar ulgamynyň ýokary ösüş derejesiniň milli özgertmeleriň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň, ykdysadyýetimiziň döwrebaplaşdyrylmagynyň, söwda toplumynyň ösüşiniň, milli önüm öndürijilerimiziň eksport mümkinçilikleriniň giňeldilmeginiň möhüm görkezijisidigini bellemelidiris. Şu gezekki gözden geçiriliş bu aýratynlyklary aýdyňlyk bilen görkezdi. Durmuş-ykdysady özgertmeler, ykdysadyýetimize bazar gatnaşyklarynyň gurallarynyň we ýörelgeleriniň ornaşdyrylmagy Diýarymyzyň ykdysady taýdan galkynmagyna getirdi. Munuň özi işewürligi guramagyň, hyzmatlary hödürlemegiň häzirki zaman usullary ulanylýan içerki söwdanyň depginli ösüşinde öz beýanyny tapdy.

Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň eksport ugurly esasy pudaklarynyň biri bolan Dokma senagaty ministrligi hem öndürýän ýokary hilli harytlaryny görkezýär. “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň, halyçylyk sungaty bilen meşgullanýan telekeçileriň we halk senetçileriniň döwrebap haly önümleri uly gyzyklanma döretdi. Ýurdumyzda ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz bölegini ösdürmek, telekeçilik başlangyçlaryny goldamak we döwrebap işewürlik düzümlerini kemala getirmek boýunça giň gerimli işler amala aşyrylýar. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary azyk we haryt bolçulygynyň üpjün edilmegine, täze iş orunlarynyň döredilmegine saldamly goşant goşýarlar. Ýurdumyzyň telekeçileri daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan we eksport edilýän önümleriň önümçiliklerini barha artdyrýarlar.

Ylym, bilim, saglygy goraýyş we sport toplumynyň sergi diwarlyklarynyň ýany hem köp adamly boldy. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hem ýurdumyzyň saglygy goraýyş, bilim we sport ulgamlary uly ösüşleri başdan geçirýär. Halkymyzyň saglygy, abadan hem-de bagtyýar durmuşy ýurdumyzda üstünlikli durmuşa geçirilýän özgertmeleriň esasyny düzýär. Geljegimiz bolan ýaşlaryň hemmetaraplaýyn ösen, ruhy taýdan sagdyn, başarjaň hem zehinli bolup ýetişmekleri döwletimiziň baş aladasydyr. Häzirki ajaýyp döwrümizde halkymyzyň uzak taryhyň dowamynda toplan, kämilleşdiren baý durmuş tejribesine, häzirki zaman ylmynyň, medeniýetiniň gazananlaryna daýanylyp, türkmen ýaşlarynyň bilim, ylym, medeni we ruhy-ahlak taýdan sazlaşykly ösmegi üçin ähli döwrebap şertler bar. Olardan netijeli peýdalanýan ýaş nesiller ýurt we halkara derejede geçirilýän ýaryşlara we bäsleşiklere işjeň gatnaşyp, baýrakly orunlara mynasyp bolýarlar. Şunuň bilen bir hatarda, Watanymyzyň abraý-mertebesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmaga goşant goşýan ýaşlarymyz yzygiderli sarpalanýar.

Medeniýet ulgamynyň sergi diwarlyklarynda milli gymmatlyklarymyzy we däp-dessurlarymyzy täzeçil öwüşginde wagyz etmek boýunça işler beýan edilýär. Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň diwarlygy häzirki zaman neşirýat we çaphana işine bagyşlandy.

Sergide Aşgabat we Arkadag şäherleriniň, ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimlikleriniň diwarlyklary-da ýaýbaňlandyrylypdyr. Her pawilýon diňe bir sergi meýdançasy bolmak bilen çäklenmän, eýsem, Watanymyzyň şäherleriniň we sebitleriniň durmuş-ykdysady ösüşiniň beýanydyr. Olarda ýerleşdirilen monitorlarda sebitleriň özboluşly aýratynlyklaryny, senagat kuwwatyny, dürli ugurlar boýunça gazanýan üstünliklerini, medeni durmuşyny şöhlelendirýän şekiller görkezilýär. Hususan-da, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwrüniň ösüşleriniň nyşanyna öwrülen Arkadag şäheriniň diwarlygy myhmanlarda aýratyn gyzyklanma döretdi. Häzirki wagtda «akylly» şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyry batly depginde dowam edýär. Diwarlykda ýerleşdirilen monitorda şäheriň taslamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde amala aşyrylan işler barada gürrüň berilýär. Bu ýerde sebitde deňi-taýy bolmadyk “akylly” şäheriň şäher gurluşygynda gazanan üstünliklerini tassyklaýan halkara sylaglary hem görkezilýär.

“Arkadag Medisina Klasteri Menejment” kärhanasynda saglygy goraýyş ulgamynda gündelik peýdalanylýan lukmançylyk serişdeleriniň dürli görnüşlerini, şol sanda ýokary ekologik talaplara laýyk gelýän pamyklary, dokalmadyk matadan bir gezeklik agyz-burun örtüklerini, başgaplary, halatlary, ýorgan-düşek daşlyklaryny, aýakgap örtüklerini, hassahanalar üçin zerur bolan saglyk maksatly serişdeleri öndürmek işi ýola goýuldy. Özünde birnäçe desgalary birleşdirýän Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky çagalar sagaldyş-dikeldiş merkezi Arkadag şäheriniň durmuş düzüminiň möhüm bölegini emele getirýär. Bu ýerde çagalaryň saglygy bejerilýär we dikeldilýär. Merkeziň çagalar bagynda terbiýelenýän çagalaryň dürli oýunlar arkaly pikirleniş we döredijilik mümkinçilikleriniň ösdürilmegi üçin netijeli usullar peýdalanylýar. Mundan başga-da, döwrümiziň döredijilik we ykdysady kuwwatynyň nyşany bolan Arkadag şäheriniň diwarlygynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda şäheriň medeni we sport durmuşynda gazanan üstünlikleri hem görkezilýär. Şol üstünlikler bolsa türkmen atşynaslyk sungatynyň we atly sportuň dünýäde tanalmagyna uly goşant goşan “Galkynyş” milli at üstündäki oýunlar toparynyň ady bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr.

Ýurdumyzyň maglumat tehnologiýalary ulgamynda işleýän kompaniýalary hem sergi meýdançasynda möhüm orun eýeleýär. Bu ugurda iň gowy dünýä tejribesiniň we milli tejribäniň iş ýüzünde amala aşyrylmagy, türkmen halkynyň durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlandyrylmagy döwlet Baştutanymyz tarapyndan durmuşa geçirilýän düýpli özgertmeleriň esasy ugurlarydyr. Şunuň bilen baglylykda, «Aýdyň gijeler» hojalyk jemgyýetiniň, «Agzybirlik tilsimaty» bilelikdäki kärhanasynyň öndürýän döwrebap kompýuterleri, monitorlary, monobloklary, noutbuklary, töleg terminallary we beýleki önümleri myhmanlarda uly gyzyklanma döredýär. Ýurdumyzyň telekeçileri ähli önümçilik ugurlarynda, şol sanda hojalyk tehnikalarynyň önümçiliginde hem üstünlikleri gazanýarlar. Ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky üstünliklerine bagyşlanan sergide hojalyk we senagat ähmiýetli sowadyjylary, gaz plitalary, mebelleri öndürýän telekeçileriň täze önümleri uly gyzyklanma döredýär.

Serginiň çäklerinde ýurdumyzyň ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň hem-de hususyýetçileriniň Garaşsyzlygyň 35 ýylynyň dowamynda gazanan üstünliklerini we ýeten sepgitlerini beýan edýän tanyşdyryş çäreleri guraldy. Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryndaky täze taslamalar, haryt öndürijileriň täze önümleri bilen tanyşdyrýan çäreler hem daşary ýurtly myhmanlarda uly gyzyklanma döretdi.

Sarp ediş bazarynda milli önümlerimizi giňden tanyşdyrmakda netijeli meýdança öwrülen Türkmenistanyň ykdysady üstünlikleriniň sergisi hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ösüşiň täze belentliklerine çykýan ýurdumyzyň gazanýan üstünlikleriniň netijesinde halkymyzyň durmuş derejesiniň yzygiderli ýokarlanýandygynyň, Watanymyzyň bedew bady bilen ynamly öňe barýandygynyň aýdyň güwäsine öwrüldi.

Türkmenistanyň ykdysady üstünlikleriniň sergisi 19-njy sentýabrda öz işini tamamlar.