Baş sahypa
\
Syýasat habarlary
\
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
Syýasat habarlary
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi
Çap edildi 08.07.2022
1142

Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzyň halk hojalygynyň pudaklarynda şu ýylyň geçen alty aýynda alnyp barlan işleriň jemi jemlenildi, şonuň ýaly-da, Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişi ara alnyp maslahatlaşyldy. Şeýle-de şu ýylyň ikinji ýarymy üçin wezipeler kesgitlenildi. Mejlisde degişli ýolbaşçylaryň hasabatlary diňlenildi we ýerine ýetirilen işlere anyk baha berildi. Oňa Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň wekilleri, welaýatlaryň häkimleri, ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, gazetleriň we žurnallaryň redaktorlary hem-de beýleki ýolbaşçylar çagyryldy.

Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň gün tertibine geçip, ilki bilen, maliýe we ykdysadyýet ministri M.Serdarowa söz berdi. Ministr Döwlet we ýerli býujetleriň ýerine ýetirilişi, maliýe-býujet syýasatynyň ileri tutulýan wezipelerini üstünlikli çözmek maksady bilen, ýylyň birinji ýarymynda geçirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabata görä, Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 100,5 göterim, çykdajy bölegi bolsa 98,7 göterim ýerine ýetirildi. Ýerli býujetleriň girdeji bölegi 100,4 göterim, çykdajy bölegi bolsa 98,7 göterim berjaý edildi.

2022-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda balans toparlarynyň jemi 48 mejlisi, şol sanda sebitlerdäki balans toparlarynyň 34 mejlisi geçirildi. Şeýle hem döwlet eýeçiligindäki emläkleriň hususylaşdyrylmagy we döwlet emläginiň kärendesinden alnan tölegleriň görkezijileri barada hasabat berildi. Hasabat döwründe maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryň möçberi jemi içerki önümiň 14 göterimine barabar boldy. Hasabat döwrüniň jemleri boýunça özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň 43,7 göterimi önümçilik desgalarynyň gurluşygyna, 56,3 göterimi bolsa durmuş we medeni maksatly binalaryň gurluşygyna gönükdirildi.

2022-nji ýylyň 1-nji iýuly ýagdaýyna görä, Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde 3 sany hassahananyň, 125,6 kilometr inženerçilik ulgamlarynyň we desgalarynyň, 246,5 müň inedördül metr ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygy tamamlandy. Häzirki wagtda medeni-durmuş, önümçilik we düzümleýin maksatly desgalarda işler dowam etdirilýär.

Soňra Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy D.Amanmuhammedow 2022-nji ýylyň alty aýynda ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Bu maglumatlar pudaklaryň durnukly ösýändigine şaýatlyk edýär. Şu ýylyň birinji ýarymynda, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, tebigy gazyň hem-de nebitiň çykarylyşynyň, elektrik energiýasynyň we beýleki önümleriň öndürilişiniň ösüşi ýokarlandy.

Ulag-kommunikasiýa toplumynda durnukly görkezijiler üpjün edildi, muny ulagyň ähli görnüşlerindäki ýük we ýolagçy gatnawlarynyň möçberleri tassyklaýar. Aragatnaşyk hyzmatlarynyň möçberi 7,7 göterim artdy. 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, oba hojalyk toplumynda gök önümleriň, miwe we ir-iýmişleriň, etiň, süýdüň, ýumurtganyň öndürilişi köpeldi. Şeýle hem ykdysadyýetiň döwlete dahylsyz böleginde oňyn netijeler gazanyldy.

Statistika baradaky döwlet komitetiniň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryna laýyklykda bu ulgamda halkara ülňüler esasynda statistiki hasabatlylygy hem-de maglumatlary ýygnamagyň usullaryny kämilleşdirmek boýunça amala aşyrylýan işler barada hem hasabat berdi. “Ilat ýazuwy — 2022: Jebislik, bagtyýarlyk, röwşen geljek” şygary bilen şu ýylyň dekabr aýynda geçiriljek ilat we ýaşaýyş jaý gorunyň uçdantutma ýazuwyna görülýän taýýarlyk çäreleri hasabatyň aýratyn meselesi boldy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Muhammedow şu ýylyň birinji ýarymyndaky makroykdysady görkezijiler barada hasabat berdi. Geçen döwürde ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň we sebitleriň durnukly ösüşini üpjün etmäge gönükdirilen toplumlaýyn çäreler amala aşyryldy. Jemi içerki önümiň 6 göterim ýokarlanmagy munuň aýdyň subutnamasydyr. 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 11,5 göterim artdy. Şu ýylyň alty aýy boýunça bölek satuw haryt dolanyşygy, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,4 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 40 göterim köpeldi. Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky, 2021-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 10,4 göterim ýokarlandy. Aýlyk zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary doly maliýeleşdirildi.

Soňra ykdysadyýet, maliýe, bank toplumyna girýän ministrlikler we pudaklaýyn dolandyryş edaralary tarapyndan “Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda” hem-de “Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynda” bellenen çäreleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berildi.

Şeýle hem wise-premýer degişli ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleri bilen bilelikde “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň” taslamasyny işläp taýýarlamak boýunça ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Mejlisiň dowamynda “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2028-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasynyň” taslamasy barada hem hasabat berildi.

Wise-premýer geljek ýylyň Döwlet býujetiniň taslamasynyň çäklerinde ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň maliýe-hojalyk işiniň deslapky hasaplamalaryna geçirilen seljermeleriň netijeleri barada hasabat berdi. Resminama laýyklykda, 2023-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan edara-kärhanalaryň işgärleriniň zähmet haklaryny, raýatlaryň pensiýalaryny hem-de döwlet kömek pullaryny, talyp we diňleýji haklaryny ýokarlandyrmak teklip edilýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Permanyň taslamasy hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz başga işe geçmegi sebäpli, M.Muhammedowy Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ykdysady, bank we halkara maliýe guramalary meseleleri boýunça orunbasary wezipesinden boşatdy. Döwlet Baştutanymyz bu wezipä H.Geldimyradowy belläp, ony Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň rektory wezipesinden boşatdy we degişli Permanlara gol çekdi.

Wise-premýer H.Geldimyradow hormatly Prezidentimize bildiren ýokary ynamy üçin tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, jogapkärli hem-de möhüm wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ähli tagallalary etjekdigine ynandyrdy.

Döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ozalky beren tabşyrygyna laýyklykda, 2022 — 2028-nji ýyllarda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň hem-de Oba milli maksatnamasynyň taslamalarynyň taýýarlanandygyny, bu Maksatnamalarda Garaşsyz ýurdumyzyň ýakyn ýedi ýyl üçin ykdysady strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň bellenilendigini, mähriban halkymyzyň abadançylygyna we gülläp ösmegine gönükdirilen beýik başlangyçlary hem-de giň gerimli özgertmeleri amala aşyrmagyň taslamalarynyň beýan edilendigini nygtady.

Gahryman Arkadagymyzyň döwlet ähmiýetli beýik başlangyçlary esasynda 2008-nji ýyldan başlap ýurdumyzda Oba milli maksatnamasy üstünlikli durmuşa geçirilýär. Maksatnama esasynda 2008 — 2022-nji ýyllarda binalaryň we desgalaryň 900-den gowragy guruldy hem-de ulanmaga tabşyryldy. Bar bolan inženerçilik ulgamlarynyň durky täzelendi, täzeleriniň 72 müň 200 kilometri çekildi diýip, döwlet Baştutanymyz «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2022 — 2028-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” hem-de «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2028-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyny» tassyklamak hakynda Kararlara gol çekdi.

Siziň bilşiňiz ýaly, biziň alyp barýan syýasatymyzyň esasynda «Döwlet adam üçindir!» diýen şygar durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sözüni dowam etdi hem-de 2023-nji ýylyň ýanwaryndan «Türkmenistanda zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberlerini ýokarlandyrmak hakynda» Permana gol çekdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz wise-premýer H.Geldimyradowa hem-de ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylaryna ýüzlendi. Döwlet Baştutanymyz ýylyň ahyryna çenli bellenen işleriň ählisiniň üstünlikli tamamlanylmalydygyny nygtap, wise-premýere Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ähli orunbasarlary bilen şu günki kabul edilen Maksatnamalary durmuşa geçirip başlamagy we geljek ýylyň Döwlet býujetiniň taslamasy boýunça maslahat geçirmegi tabşyrdy.

Şeýle-de geljek 2023-nji ýylyň maýa goýum Maksatnamasyna düýpli seretmek, ony taýýarlamak we tassyklamak tabşyryldy. Şu meselede her bir ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edarasy öz önümçilik tabşyryklaryny hem-de öňünde durýan wezipeleri anyk bilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz indiki ýylyň býujeti barada aýdyp, bu işi tamamlamagyň hem-de 2023-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny Milli Geňeşiň garamagyna ibermegiň zerurdygyny belledi. Baş maliýe meýilnamasynda Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, talyp haklarynyň we döwlet kömek pullarynyň, şeýle hem beýleki birnäçe durmuş tölegleriniň möçberlerini ýokarlandyrmagy göz öňünde tutmagyň, her etrapda we şäherde mätäçlik çekýän adamlara ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin serişdeleri-de hökman bellemegiň wajypdygyna üns çekildi. Şoňa görä-de, döwlet Baştutanymyz kabul edilen Maksatnamalara laýyklykda, ýurdumyzy durmuş-ykdysady we medeni taýdan ösdürmegi üpjün etmek boýunça degişli işleri güýçlendirmegi, jemi içerki önümiň ösüş depginini saklap galmagy, döwletiň girdejilerini mundan beýläk-de artdyrmagy hem-de ykdysadyýetde bazar gatnaşyklaryny ösdürmegi tabşyrdy.

Döwlet emlägini hususylaşdyrmagy giň gerimde dowam etdirmek, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, welaýatlaryň hem-de şäherleriň häkimlikleriniň hususylaşdyrylan desgalarynyň sanyny artdyrmak ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda kesgitlenildi. Ýurdumyzyň pul ulgamyny ösdürmegiň hem-de maliýe serişdelerini dolandyrmagyň kämilleşdirilmeginiň, ykdysadyýetiň pudaklaryna gönükdirilýän karz serişdeleriniň netijeli ulanylmagynyň zerurdygy bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň daşary ykdysady işini mundan beýläk-de ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň güýçlendirilmelidigini, daşary söwda dolanyşygynyň kämilleşdirilmelidigini, daşary ýurt döwletleri hem-de halkara maliýe institutlary bilen hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de berkidilmelidigini nygtady. Önümçilik maksatly maýa goýumlaryň möçberlerini we netijeliligini artdyrmak, ýurdumyz üçin amatly şertlerde karz serişdelerini, daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça zerur çäreleri görmek ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi. Döwlet Baştutanymyz halkara tejribä esaslanyp, býujet-salgyt ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmalydygyny, maliýe hasabatynyň we salgyt salmagyň kadalarynyň hem-de usullarynyň yzygiderli kämilleşdirilmelidigini, ýurdumyzda elektron salgyt salmak ulgamynyň doly ornaşdyrylmalydygyny belledi.

Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow döwlet syýasatynda zähmet serişdelerini netijeli dolandyrmak hem-de zähmet bazarynyň meselelerini utgaşdyrmak boýunça çäreleriň esasy orny eýelemelidigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda raýatlaryň zähmet çekmäge bolan konstitusion hukuklaryny amala aşyrmak üçin şertleri döretmek, täze iş orunlaryny açmak tabşyryldy.

Biz ýurdumyzyň karz-pul ulgamyna seretmelidiris hem-de maliýe serişdelerini dolandyrmagy gowulandyrmalydyrys diýip, döwlet Baştutanymyz ykdysadyýetimize gönükdirilen karz serişdeleriniň netijeli ulanylmagynyň üpjün edilmegini tabşyrdy. Milli pulumyzyň hümmetini ýokarlandyrmak, daşary ýurt walýutasy bilen geçirilýän amallary düzgünleşdirmek we gözegçilik etmek boýunça degişli işleri hemişe geçirip durmak tabşyryldy. Bütindünýä banky, Aziýanyň Ösüş banky, Yslam Ösüş banky, Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş banky hem-de beýleki halkara maliýe institutlary bilen hyzmatdaşlygy dowam etdirmegiň zerurdygyna aýratyn üns çekildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzda Kiçi we orta telekeçiligi goldamagyň gaznasynyň işini güýçlendirmegiň wajypdygyny belläp, bu mesele boýunça teklipleri taýýarlamak babatda görkezme berdi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz ykdysadyýetimiziň pudaklaryny durnukly ösdürmek üçin zerur çäreleri görmegi dowam etdirmegi, dünýäde emele gelen çylşyrymly ýagdaýlaryň ýurdumyzyň ykdysadyýetine ýetirýän täsirini düýpli seljermegi tabşyrdy.

Şunuň bilen birlikde, Türkmenistanyň Prezidentiniň 2022 — 2028-nji ýyllar üçin Maksatnamasynyň ýerine ýetirilişine berk gözegçiligi ýola goýmak tabşyryldy. Döwlet Baştutanymyz mejlisiň dowamynda ýurdumyzda iň az zähmet hakynyň derejesine gaýtadan seretmegiň zerurdygyny belläp, bu babatda wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Abdrahmanow gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi. Nebiti gaz kondensaty bilen çykarmakda gazanylan tehniki-ykdysady görkezijiler, şol sanda “Türkmennebit” döwlet konserni tarapyndan nebit çykarmagyň meýilnamasynyň 100,7 göterim ýerine ýetirilendigi barada hasabat berildi.

Wise-premýer nebitgaz kondensaty bilen üpjün etmegiň meýilnamasynyň 111,5 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasynyň 112,1 göterim, benzin öndürmegiň meýilnamasynyň 132,9 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasynyň 115,9 göterim, polipropilen öndürmegiň meýilnamasynyň 153,7 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasynyň 105,4 göterim, suwuklandyrylan gazy öndürmegiň meýilnamasynyň 118,6 göterim ýerine ýetirilendigi barada hasabat berdi. Hasabat döwründe tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy 112,3 göterim, “mawy ýangyjy” eksport etmegiň meýilnamasy 122,4 göterim berjaý edildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, maýa goýumlary özleşdirmegiň ösüşi 161,8 göterime deň boldy.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň tebigy baýlyklaryny we serişdelerini netijeli peýdalanmak üçin nebitgaz toplumynyň kärhanalaryny döwrebaplaşdyrmak babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi. Şunuň bilen bir hatarda, önümçilige häzirki zaman tehnologiýalaryny giňden ornaşdyrmagyň, täze iş orunlaryny döretmegi dowam etdirmegiň wajypdygy bellenildi. Döwlet Baştutanymyz ähli tagallalaryň ýangyç-energetika toplumyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge hem-de pudagyň maliýe ýagdaýyny gowulandyrmaga gönükdirilmelidigini belledi. Ygtybarly daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmek hem-de tejribe alyşmak ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda kesgitlenildi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow nebitgaz guýularynyň netijeli işlemegini ýokarlandyrmak üçin anyk teklipleri taýýarlamagy tabşyrdy. Nebitgaz pudagynyň işgärleriniň hünär derejesini ýokarlandyrmak, sanly ykdysadyýetiň ösýän şertlerinde önümçilige sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak we bu işi kämilleşdirmek şu günüň möhüm wezipeleriniň hatarynda bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, bu ugurda dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary bilen tejribe alyşmagy ýola goýmagyň zerurdygyna üns çekildi.

Döwlet Baştutanymyz geologik-gözleg, seýsmiki-gözleg we buraw işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmagy, häzirki zaman tehnologiýalaryny, şol sanda 3D ölçeg tehnologiýalaryny ulanmak bilen täze nebitgaz ýataklaryny açmagy we özleşdirmegi ileri tutulýan ugurlaryň biri hökmünde kesgitledi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň doly güýjünde işledilmegini gazanmagyň zerurdygyna ünsi çekdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow gözegçilik edýän gurluşyk, senagat we energetika toplumlary, “Türkmenhimiýa” döwlet konserni hem-de Awtomobil ýollarynyň gurluşygyny dolandyrmak baradaky döwlet agentligi tarapyndan şu ýylyň birinji ýarymynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe gurluşyk-senagat pudagynda önümleri öndürmegiň we işleri ýerine ýetirmegiň meýilnamasy 153,1 göterim berjaý edildi. Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda meýilnamada bellenilen işler 114,5 göterim möçberinde ýerine ýetirildi.

«Halkyň Arkadagly zamanasy» şygary astynda geçýän 2022-nji ýylda tutuş ýurdumyz boýunça jemi 52 desgany we binany gurup ulanmaga bermek meýilleşdirilip, şolaryň 18-si ulanyşa tabşyryldy. Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi tarapyndan önümleri öndürmegiň we işleri ýerine ýetirmegiň meýilnamasy 170,4 göterim amal edildi. Ýylyň başyndan bäri Energetika ministrligi boýunça meýilnamada bellenilen önümleri öndürmegiň we işleri ýerine ýetirmegiň möçberi 127,5 göterime barabar boldy.

Elektrik energiýasyny öndürmegiň ösüşi 114 göterime deň bolup, ony eksport etmegiň ösüşi bolsa 144,1 göterime ýetirildi. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan şu ýylyň birinji ýarymynyň jemleri boýunça önüm öndürmegiň hem-de hyzmatlary ýerine ýetirmegiň meýilnamasy 181,9 göterim ýerine ýetirildi. Awtomobil ýollarynyň gurluşygyny dolandyrmak baradaky döwlet agentligi tarapyndan önüm öndürmegiň we işleri ýerine ýetirmegiň meýilnamasy 102,4 göterim berjaý edildi. 2022-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda Türkmenistanyň gurluşyk we senagat toplumy boýunça düýpli maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 166,8 göterim amal edildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýeriň hem-de gurluşyk-senagat toplumynyň ýolbaşçylarynyň ünsüni öňde durýan wajyp wezipelere çekdi. Hususan-da, ýurdumyzda alnyp barylýan gurluşyklaryň ýagdaýyny tizräk seljermek tabşyryldy. Şu ýyl üçin meýilleşdirilen ähli desgalar öz wagtynda we ýokary hilli gurlup ulanmaga berilmelidir. Hormatly Prezidentimiz 2023-nji ýyl üçin gurluşyk Maksatnamasyny kesgitlemegi hem tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz täze şäherleriň we şäherçeleriň gurluşygyna giň gerimde girişilendigini belläp, bu işleri yzygiderli dowam etdirmegi tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň çäklerinde ýeterlik çig mal serişdeleriniň bardygyny aýdyp, mineral dökünleri öndürýän täze zawodlaryň gurluşygy bilen baglanyşykly meseleleri öwrenmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz elektrik energiýasyny öndürmek we eksport etmek, awtomobil ýollarynyň durkuny täzelemek boýunça taslamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegi babatda aýdyp, şu maksat bilen gurluşyk-senagat toplumyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge hem-de pudagyň maliýe ýagdaýyny gowulandyrmaga möhüm ähmiýet bermegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň içerki energetika halkasynyň hem-de Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçiriji ulgamynyň gurluşygyny dowam etmegiň zerurdygyny belledi. Şol bir wagtyň özünde Awtomobil ýollarynyň gurluşygyny dolandyrmak baradaky döwlet agentliginiň işine uly üns berilmelidir hem-de ýurdumyzyň ýollarynyň we köçeleriniň ýagdaýy gözegçilikde saklanylmalydyr. Ýollaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin abatlaýyş we gurluşyk işleri wagtynda geçirilmelidir.

Hormatly Prezidentimiz döwletimiziň senagat, energetika we himiýa pudaklaryna köp möçberde maýa goýumlary gönükdirýändigini belläp, bu serişdeleri netijeli peýdalanmak babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi. Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň kabul edilen maksatnamalarynyň hem-de maýa goýum taslamalarynyň ýerine ýetirilişine yzygiderli gözegçilik edilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda göz öňünde tutulan çäreleriň durmuşa geçirilmegi zerurdyr.

Döwlet Baştutanymyz innowasiýalary we häzirki zaman tehnologiýalaryny ornaşdyrmagyň hasabyna gurluşyk pudagyny ösdürmek boýunça alnyp barylýan işleriň güýçlendirilmelidigini belläp, «akylly» şäher we «akylly» ýaşaýyş jaýy taslamalaryny, şeýle hem energiýa çeşmelerini dikeldýän tehnologiýalaryň hasabyna ýaşaýyş jaý taslamalaryny üstünlikli durmuşa geçirmegi möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda gurulýan önümçilik hem-de durmuş maksatly binalaryňdyr desgalaryň, Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkezinde gurulýan desgalaryň öz wagtynda ulanmaga berilmeginiň döwrüň möhüm talabydygyny aýdyp, ýer serişdeleriniň we ilatly ýerlerde ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygynyň baş meýilnamalaryny taýýarlamak, welaýatlarda, etraplarda, şäherlerde bolsa durmuş maksatly desgalary yzygiderli gurmak meseleleriniň üns merkezinde saklanylmalydygyny belledi.

Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabynda kaliý dökünlerini öndürýän toplumy taslama kuwwatyna çykarmak boýunça çäreleriň meýilnamasyny taýýarlamak hem-de guramaçylyk işlerini güýçlendirmek, ýurdumyzda eksport harytlaryny öndürmegiň Döwlet maksatnamasyna laýyklykda, Balkan welaýatynyň Hazar we Gumdag şäherlerinde tehniki ýody, bromy we brom önümlerini, Esenguly etrabynda ýod önümlerini öndürmek boýunça bellenen çäreleriň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek, Garabogazköl aýlagynyň baý mineral serişdelerini giňden ulanmak üçin maýa goýum serişdelerini çekmek, «Tejenkarbamid» zawodyny we «Maryazot» önümçilik birleşigini döwrebaplaşdyrmak, «Guwlyduz» kärhanasyny doly täzeden gurmak, öndürýän önümlerini ýerlemegiň täze bazarlaryny tapmak, Balkan welaýatynda Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze awtomobil köprüsiniň gurluşygyny ýokary hilli, öz wagtynda amala aşyrmak meseleleri möhüm wezipeler hökmünde kesgitlenildi. Döwlet Baştutanymyz şu meseleleri çaltrak seljerip, degişli işleri geçirmek babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ulag we kommunikasiýalar agentliginiň Baş direktory M.Çakyýew gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň alty aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe bu toplum boýunça ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň ösüşi 111,3 göterime deň boldy. Awtomobil, demir ýol, howa, deňiz we derýa ulaglary boýunça ýük daşamagyň meýilnamasy 112,7 göterim, ýük dolanyşygy boýunça meýilnama bolsa 110,6 göterim berjaý edildi.

Şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda “Türkmendemirýollary” agentligi boýunça ýerine ýetirilen hyzmatlaryň ösüşi 111, “Türkmenawtoulaglary” agentligi boýunça 132,1, “Türkmenhowaýollary” agentligi boýunça 108,6, “Türkmendeňizderýaýollary” agentligi boýunça 108,3, “Türkmenaragatnaşyk” agentligi boýunça bolsa 107,7 göterime barabar boldy.

Welaýat merkezlerinde ýolagçy awtomenzilleriniň we elektron enjamlar bilen üpjün edilen awtotürgenleşik meýdançalarynyň, Aşgabadyň Halkara howa menzilinde angarlar toplumynyň, Ahal welaýatynyň täze, döwrebap edara ediş merkezinde ulag we kommunikasiýa toplumynyň welaýat boýunça edara binasynyň, Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäherinde toplumyň işgärleri üçin ýaşaýyş jaýlarynyň, Serhetabat — Turgundy demir ýol geçelgesinde demir ýol köprüleriniň gurluşyklary dowam edýär. Üstaşyr ulag, logistika meseleleri boýunça türkmen-özbek we türkmen-gazak bilelikdäki iş toparlary döredildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Merkezi Aziýanyň we Ýewropanyň çatrygynda amatly çäkde ýerleşen ýurdumyzda ulaglaryň ähli görnüşini ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikleriň bardygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, ulag-kommunikasiýa toplumynyň kärhanalarynyň maliýe-ykdysady ýagdaýyny, önümçilik-hojalyk işini yzygiderli seljermek bilen, ulag we aragatnaşyk ulgamlarynyň bökdençsiz işlemegini üpjün etmegi, ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň wezipeleriniň ýerine ýetirilişini berk gözegçilikde saklamagy möhüm wezipeleriň hatarynda görkezdi.

Biz awtomobil ulaglary bilen daşalýan ýükleriň möçberlerini has-da artdyrmalydyrys hem-de ýurdumyzdan geçýän üstaşyr geçelgeleri ösdürmek babatda halkara hyzmatdaşlygy dowam etmelidiris, şunda Demirgazyk — Günorta ugry boýunça ýük daşalýan Gazagystan — Türkmenistan — Eýran demir ýolunyň ulanmaga berilmegi bilen, Ýakyn Gündogaryň, Günorta we Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlaryna eksport edilýän harytlaryň möçberini artdyrmak üçin ähli tagallalary etmelidiris diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenbaşynyň Halkara deňiz portunda gämileri gurmak üçin ähli şertleriň döredilendigini göz öňünde tutup, ýurdumyzda gämi gurluşygyny tapgyrlaýyn ýola goýmak barada aýdyp, ýörite ugurlarda ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamagyň hem-de bu ugurda üpjünçiligi gowulandyrmagyň wajypdygyny belledi. Hormatly Prezidentimiz «Türkmenhowaýollary» agentliginiň howa menzillerinde häzirki zaman ulag geçelgelerini döretmek we howa menzillerini has netijeli ulanmak üçin zerur çäreleri görmek, «TürkmenÄlem 52oE» milli emeli hemrasynyň transponder mümkinçiliklerini doly ulanmak wezipeleriniň zerurdygyna ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň dowamynda M.Çakyýewi Balkan welaýaty boýunça jogapkär edip bellemek hakynda Karara gol çekdi we bu ugurda öňde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi babatda agentligiň ýolbaşçysyna anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew söwda we dokma toplumynyň ministrliklerinde, telekeçilik ulgamynda şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň jemleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň ösüşi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 100,3 göterime, önüm öndürmegiň ösüşi bolsa 105,6 göterime barabar boldy. Dokma senagaty ministrliginiň edaralarynda taýýarlanan önümleriň, şol sanda pagta ýüplüginiň, matalaryň önümçiliginiň ösüşi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, degişlilikde, 136 göterime we 128,7 göterime deň boldy. Tikin we trikotaž önümleriniň ösüşi 115,8 göterime, gön önümçiliginiň ösüşi bolsa 107,9 göterime barabar boldy.

“Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň kärhanalarynda haly önümçiliginiň meýilnamasy 116,2 göterim ýerine ýetirildi. Döwlet haryt-çig mal biržasynda hasabat döwründe söwda geleşikleriniň 149-sy geçirilip, şolarda 18 müň 255 şertnama hasaba alyndy. Söwda-senagat edarasy boýunça şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 104,1 göterime deň boldy. Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça oba hojalyk we azyk önümleriniň önümçiliginiň ösüşi şu ýylyň alty aýynda 167,9 göterime, senagat önümçiligi bolsa 110,1 göterime barabar boldy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow wise-premýere we bu toplumyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, toplumda sarp ediş harytlarynyň, aýratyn-da, oba hojalyk pudagynda öndürilýän önümleriň möçberlerini artdyrmak boýunça işleriň güýçlendirilmelidigini aýdyp, wise-premýere her gün azyk harytlary bilen üpjünçiligiň ýagdaýyna baha berip durmagy tabşyrdy. Dünýä ykdysadyýetindäki ýagdaýlara baglylykda, içerki bazaryň azyk we ilkinji nobatda zerur bolan beýleki harytlar bilen üpjünçiligi gowulandyrylmalydyr.

Döwlet Baştutanymyz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň kärhanalaryna zerur kömegi bermek hem-de kiçi, orta we iri telekeçiligi mundan beýläk-de goldamak boýunça anyk görkezmeleri berdi. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzda öndürilýän ýokary hilli azyk we dokma önümleriniň eksportyny giňeltmegiň, daşary ýurtlar bilen söwda gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň, şeýlelikde, Söwda-senagat edarasynyň işini güýçlendirmegiň möhüm talap bolup durýandygyna ünsi çekip, döwletimiziň dokma senagatyna köp möçberde serişdeleri gönükdirendigini göz öňünde tutup, pudagyň kärhanalarynyň öndürijiligini hem-de düşewüntliligini ýokarlandyrmagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz gadymy haly sungatymyzyň milliligini we nepisligini gorap saklamagyň hem-de öndürilýän halylaryň görnüşlerini köpeltmegiň zerurdygyny belläp, ýerlenilýän haly önümleriniň möçberlerini artdyryp, täze bazarlary, satuw usullaryny gözlemegiň hasabyna girdejileri ýokarlandyrmagyň häzirki döwrüň möhüm wezipesidigini belledi hem-de bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa gözegçilik edýän ulgamynda şu ýylyň alty aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Hasabat döwründe şanly senelere bagyşlanan çäreler guraldy, 2022-nji ýylyň «Halkyň Arkadagly zamanasy» diýlip yglan edilmegi mynasybetli döredijilik duşuşyklary, ylmy-amaly maslahatlar hem-de sergiler, wagyz-nesihat çäreleri, Mary welaýatynda Medeniýet hepdeligi geçirildi. Dutar ýasamak senetçiligini, dutarda saz çalmak we bagşyçylyk sungatyny giňden wagyz etmek, zehinli bagşy-sazandalary ýüze çykarmak hem-de olary höweslendirmek maksady bilen, “Çalsana, bagşy!” bäsleşigi yglan edildi. Şeýle hem ýurdumyzyň teatrlaryna “Milli” we “Akademiki” hukuk derejesini bermegiň tertibi tassyklanyldy.

Halkara hyzmatdaşlygyň çäklerinde sanly ulgam arkaly dürli çäreler geçirildi. Türkmen hünärmenleri birnäçe halkara onlaýn çärelere, maslahatlara gatnaşdylar. Paýtagtymyzda teatr festiwaly, milli medeniýetimize we sungatymyza bagyşlanan täze neşirleriň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Medeniýet we sungat işgärleriniň hem-de Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni mynasybetli Ahal welaýatynyň çäginde ýerleşýän “Türkmeniň ak öýi” binasynyň ýanynda konsert geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, medeniýet edaralarynyň medeni-köpçülik çäreleri, baýramçylyklar geçirilende, häzirki zaman innowasion tehnologiýalarynyň giňden ulanylmalydygyny, teatrlaşdyrylan çärelerde, milli baýramçylyklarda türkmen halkynyň däp-dessurlarynyň, medeni we ruhy gymmatlyklarynyň giňden açylyp görkezilmelidigini belledi.

Döwlet Baştutanymyz ýaş nesliň milli däp-dessurlar, aýdym-sazymyz we gadymy medeni mirasymyz bilen hemmetaraplaýyn tanyşmagy üçin zerur şertleriň döredilmelidigini nygtap, medeniýet ulgamynyň edara-kärhanalarynyň maliýe-ykdysady ýagdaýyny yzygiderli seljerip durmagy tabşyrdy. Berkarar döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 31 ýyllygy mynasybetli geçiriljek döwlet çärelerine gowy taýýarlyk görülmelidir we olaryň ýokary guramaçylyk derejesi üpjün edilmelidir.

Döwlet Baştutanymyz medeniýet we syýahatçylyk pudagynda sanly muzeý ulgamlaryny ornaşdyrmagyň, sanly muzeý eksponatlaryny döretmegiň hem-de uzak aralykdan sergileri guramagyň wajypdygyny belläp, Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komiteti bilen bilelikde jemgyýetiň gyzyklanma bildirýän teleradiogepleşiklerini guramagyň wajypdygyna ünsi çekdi.

Halkymyzyň maddy däl medeni mirasynyň gymmatlyklaryny halkara derejede ykrar etdirmek üçin alnyp barylýan işler dowam etdirilmelidir. Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasy (ÝUNESKO) bilen hyzmatdaşlyk ösdürilmelidir. Garaşsyzlyk ýyllarynda berkarar döwletimiziň gazanan üstünliklerini we özgertmeleri giňden açyp görkezmek boýunça täsirli çäreler geçirilmelidir hem-de bu ugurda halkara teleradiokompaniýalar bilen işjeň hyzmatdaşlyk ýola goýulmalydyr.

Hormatly Prezidentimiz gazet-žurnallarda geljekde-de dürli görnüşli eserleriň sanyny artdyrmagyň möhüm wezipe hökmünde kesgitlenendigini belläp, döredilýän eserleriň halkymyzy watançylyk ruhunda terbiýelemäge, ýurdumyzyň gazanan üstünlikleri, şanly wakalar bilen tanyşdyrmaga gönükdirilmelidigini aýtdy we bu babatda degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew şu ýylyň birinji ýarymynda bilim, ylym, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynda geçirilen işler barada hasabat berdi. Hasabat döwründe bilim işini döwrebaplaşdyrmak, sanly bilimi ösdürmek boýunça işler dowam etdirildi. Okuw kitaplary, gollanmalar neşir edildi. Talyplar, okuwçylar halkara ders we internet bäsleşiklerinde üstünlikli çykyş edip, altyn, kümüş, bürünç medallara mynasyp boldular.

Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde sanly ulgam arkaly halkara internet olimpiadalary guraldy, “Garaşsyzlygyň merjen däneleri”, “Ýylyň terbiýeçisi — 2022”, “Ýylyň mugallymy — 2022”, “Talyp gözeli — 2022” bäsleşikleri, “Soňky jaň” dabarasy guramaçylykly geçirildi. Hasabat döwründe sanly ulgam arkaly halkara guramalaryň wekilleri bilen duşuşyklar, daşary ýurtlaryň hyzmatdaş ýokary okuw mekdepleri bilen okuw-usulyýet maslahatlary guraldy. “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahat, Türkmenistanyň ýaşlarynyň arasynda ylmy işler boýunça geçirilen bäsleşigiň ýeňijilerini sylaglamak dabarasy geçirildi.

Ýurdumyzyň bejeriş-öňüni alyş edaralarynda lukmançylygyň dürli ugurlary boýunça işler dowam etdirildi. Türkmenistanyň Prezidentiniň Kararlary bilen, buýan köküni gaýtadan işläp, glisirrizin turşusyny öndürýän kärhananyň gurluşygyna badalga berildi, “Türkmenistany temmäkiden azat ýurda öwürmek boýunça 2022 — 2025-nji ýyllar üçin Milli maksatnama” tassyklanyldy. Türkmenbaşy şäherinde köpugurly hassahananyň, Daşoguz şäherinde köpugurly we onkologiýa hassahanalarynyň dabaraly açylyşlary boldy.

Ýylyň başyndan bäri geçen döwürde milli türgenlerimizi halkara ýaryşlara taýýarlamak boýunça işler ýerine ýetirildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow wise-premýer S.Toýlyýewi Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň bilim, ylym, saglygy goraýyş, sport, ýaşlar we jemgyýetçilik meseleleri boýunça orunbasary wezipesinden boşatdy. Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň bilim, ylym, saglygy goraýyş, sport, ýaşlar we jemgyýetçilik meseleleri boýunça orunbasary wezipesine N.Amannepesowy belläp, ony saglygy goraýyş we derman senagaty ministri wezipesinden boşatmak barada karara gelendigini aýtdy.

N.Amannepesow, özüne jogapkärli wezipäniň ynanylandygy üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirip, bu wezipede ak ýürekden zähmet çekip, öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi ugrunda ähli zerur tagallalary gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy. Hormatly Prezidentimiz N.Amannepesowa täze wezipede üstünlik arzuw edip, onuň Mary welaýaty boýunça jogapkär edilip bellenilýändigini aýtdy.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz saglygy goraýyş we derman senagaty ministri wezipesine A.Germanowy belläp, ony ministriň orunbasary wezipesinden boşadýandygyny mälim etdi.

A.Germanow özüne bildirilen ynam üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, ministrligiň öňünde durýan wezipeleriň abraý bilen ýerine ýetirilmegi ugrunda ähli bilimini gaýgyrman işlejekdigine ynandyrdy. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow A.Germanowa täze wezipede uly üstünlikleri gazanmagyny arzuw etdi.

Soňra döwlet Baştutanymyz Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynyň rektory wezipesine A.Atabaýewany belläp, ony Mary welaýatynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşatmak baradaky resminama gol çekdi.

A.Atabaýewa bildirilen ýokary ynam üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow başga işe geçmegi sebäpli, D.Myradowy S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetiniň rektory wezipesinden boşadýandygyny aýtdy hem-de bu wezipä A.Gapurowy belläp, ony Türkmen oba hojalyk institutynyň rektory wezipesinden boşatmak baradaky resminama gol çekdi.

A.Gapurow özüne bildirilen belent ynam üçin hormatly Prezidentimize hoşallyk bildirip, ýokary okuw mekdebiniň işini talabalaýyk ýola goýmak ugrunda ähli zerur tagallalary gaýgyrmajakdygyna ynandyrdy.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Türkmen oba hojalyk institutynyň rektory wezipesine D.Ýolowy belläp, ony Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň ylmy işler boýunça prorektory wezipesinden boşadýandygyny mälim etdi.

D.Ýolow özüne bildirilen ýokary ynam üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, öňde durýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi ugrunda ukyp-başarnygyny gaýgyrman işlejekdigine ynandyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow 2022-2023-nji okuw ýylynda Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Döwlet gullugy akademiýasyna diňleýjileri kabul etmegiň, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmegiň meýilnamalaryny tassyklamak, şeýle hem ýokary we orta hünär okuw mekdeplerine okuwa kabul etmek boýunça döwlet toparynyň düzümini tassyklamak hakynda Buýruklara gol çekdi. Döwlet Baştutanymyz okuwa kabul ediljek diňleýjilere we talyplara üstünlik arzuw etdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz N.Amannepesowa we ulgamyň ýolbaşçylaryna ýüzlenip, okuw ýylynyň tamamlanandygyny nygtap, giriş synaglaryndan başga-da, täze okuw ýylyna hem gowy taýýarlyk görmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Orta we ýokary okuw mekdeplerinde ýeňil we düýpli abatlaýyş işleri geçirilmelidir. Sagaldyş-dynç alyş merkezlerinde çagalaryň tomusky dynç alşy talabalaýyk guralmalydyr.

Döwlet Baştutanymyz Hökümetiň bilim işgärleri bilen geçiriljek maslahatyna gowy taýýarlyk görmegiň zerurdygyny belläp, maslahatda bilim ulgamyny özgertmek boýunça nobatdaky çärelere serediljekdigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, bu çäreleriň ählisine oňat taýýarlyk görülmelidir. Ýokary okuw mekdeplerine giriş synaglaryna jemgyýetçilik gözegçiligi üpjün edilmelidir. Şeýle-de ähli mekdeplerde sanly ulgam boýunça täze okuwlary geçirmäge taýýarlyk görülmelidir.

Hormatly Prezidentimiz bu baradaky gürrüňi dowam edip, ulgamyň düzümleriniň öňünde durýan anyk wezipeleri kesgitledi. Ylym, bilim, saglygy goraýyş, sport, ýaşlar we jemgyýetçilik guramalarynyň işini döwrüň talaplaryna laýyk kämilleşdirmek, ulgamyň düzüm birlikleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny berkidip, maliýe hem-de ykdysady ýagdaýyny gowulandyrmak, bilim edaralarynda okuw maksatnamalaryny we meýilnamalaryny, okuw kitaplaryny hem-de gollanmalaryny öňdebaryjy dünýä tejribesine laýyklykda, yzygiderli kämilleşdirmek zerur bolup durýar.

Ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde berilýän bilimiň hilini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak maksady bilen, olary bilim görkezijileri babatda dünýä belli okuw mekdepleriniň sanawyna girizmek boýunça degişli işler geçirilmelidir. Hökümetara ylalaşyklara laýyklykda, ýaşlaryň daşary ýurtlaryň ýokary okuw mekdeplerinde okamagyna has uly üns bermelidiris, ýokary we orta hünär okuw mekdeplerini tölegli esasda tamamlan talyplara iki ýyllyk hökmany zähmet tejribesi bolmazdan diplom bermek baradaky teklipleri taýýarlamak gerek diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.

Hormatly Prezidentimiz lukmançylyk hyzmatlaryna üpjünçilik, ýokary hilli derman serişdelerine elýeterlilik, eneleri we çagalary goramak boýunça çäreleri güýçlendirmek meseleleriniň wajypdygyny belläp, ýurdumyzyň ilatynyň sanitariýa-epidemiologik abadançylygyny saklamak, ýokanç keselleriň ýaýramagynyň öňüni almak boýunça çäreleri talabalaýyk guramagy tabşyrdy.

Dünýäniň ösen ýurtlarynyň öňdebaryjy kliniki merkezleri we lukmançylyk mekdepleri bilen hyzmatdaşlygy dowam etmek, saglygy goraýyş ulgamyna ylmy barlaglaryň netijelerini ornaşdyryp, keselleriň öňüni almagyň, anyklamagyň, bejermegiň we hassalary sagaltmagyň täze usullaryny işläp taýýarlamak meselelerine aýratyn ähmiýet berilmelidir. Aýratyn-da, çagalary ýaşlygyndan terbiýelemek, olaryň fiziki we ruhy taýdan saglygyny goramak üçin döwrüň talaplaryna laýyklykda, mekdebe çenli çagalar edaralarynda alnyp barylýan işleri kämilleşdirmegiň, şol bir wagtyň özünde halkymyzyň milli aýratynlyklaryny saklamagyň möhümdigini belläp, hormatly Prezidentimiz ösüp gelýän nesillerimiziň saglygyny berkitmek, ýaramaz endiklere garşy göreşmek maksady bilen ýaşlary bedenterbiýe hem-de köpçülikleýin sport bilen meşgullanmaga işjeň çekmek, çagalaryň tebigy zehinini, başarnygyny, şahsy mümkinçiliklerini ýüze çykarmak we ösdürmek boýunça zerur işleri guramagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda ýaşlar syýasatynyň wezipeleriniň ýerine ýetirilişine yzygiderli gözegçiligiň ýola goýulmalydygyny belläp, ýaşlary iş bilen üpjün edip, alan hünär bilimini önümçilikde, döwlet gullugynda, ylym we döredijilik ugurlarynda peýdalanmaklary üçin has amatly şertleriň döredilmelidigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Ylymlar akademiýasynyň, halk hojalygynyň ösüşinde ylmy tehnologiýalaryň möhümdigini nazara alyp, innowasiýalary, öňdebaryjy usullary we tejribeleri önümçilige giňden ornaşdyrmak üçin häzirki zaman barlaglaryny we işläp taýýarlamalaryny dowam etdirmegiň zerurdygyny belledi, ylmy barlaglary, ylmy açyşlary höweslendirmegiň, innowasion tehnologiýalary, öňdebaryjy dünýä tejribesini önümçilige ornaşdyrmagy hemişelik esasda amala aşyrmagyň wajypdygyna ünsi çekip, bu babatda degişli ýolbaşçylara birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow şu ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda DIM-niň alyp baran işleriniň netijeleri barada hasabat berdi.

Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugruny durmuşa geçirmek, ozal berlen tabşyryklary ýerine ýetirmek hem-de öňde goýlan wezipeleri çözmek maksady bilen, garalýan döwürde degişli işler geçirildi.

Ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn görnüşde oňyn hyzmatdaşlygy ösdürmekde özara saparlara, duşuşyklara, ýokary derejedäki gepleşiklere aýratyn ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, şu ýylyň aprel aýynda Hindistan Respublikasynyň Prezidentiniň Türkmenistana döwlet sapary bilen gelendigi bellenildi. Iýun aýynda döwlet Baştutanymyz Russiýa Federasiýasyna hem-de Eýran Yslam Respublikasyna resmi saparlary amala aşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde 29-njy iýunda Aşgabat şäherinde Azerbaýjan Respublikasynyň, Eýran Yslam Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň hem-de Russiýa Federasiýasynyň Prezidentleriniň gatnaşmagynda altynjy Hazar sammitiniň geçirilmegi möhüm ähmiýetli waka öwrüldi. Häzirki wagtda möhüm halkara çärelere taýýarlyk işleri dowam etdirilýär.

Biziň ýurdumyz BMG-niň çäklerinde hyzmatdaşlyga jogapkärçilikli çemeleşýändigini hemişe görkezýär. Şunuň bilen baglylykda, 7-nji iýunda Türkmenistanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 77-nji mejlisiniň wise-başlyklygyna biragyzdan saýlanandygy bellenildi.

Hasabat döwründe Türkmenistanyň Prezidentiniň daşary ýurtlaryň birnäçesiniň Baştutanlary bilen telefon arkaly söhbetdeşlikleri geçirildi.

Parlamentleriň ugry boýunça özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmak Watanymyzyň daşary syýasy işiniň wajyp ugurlarynyň biridir. Maý aýynda Aşgabatda Merkezi Aziýa döwletleriniň we Russiýa Federasiýasynyň Parlamentara forumynyň geçirilmegi bu ugurda netijeli çäre boldy.

Hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň ugry boýunça daşary ýurtlar we halkara guramalar bilen bilelikde dürli gepleşiklerdir duşuşyklar guraldy. DIM-niň ugry boýunça ikitaraplaýyn geňeşmeler yzygiderli häsiýete eýe boldy. Ýylyň başyndan bäri bu ugurda birnäçe duşuşyklar geçirildi.

Şeýle hem ýurdumyzyň daşary ykdysady gatnaşyklaryny giňeltmek boýunça yzygiderli çäreler görülýär. 2022-nji ýylyň 23-nji fewralynda Ženewa şäherinde (Şweýsariýa Konfederasiýasy) geçirilen Bütindünýä Söwda Guramasynyň Baş geňeşiniň nobatdaky mejlisinde Türkmenistanyň bu gurama “goşulyşýan döwlet” (işjeň synçy) derejesine eýe bolandygyny aýratyn bellemek gerek. Mundan başga-da, şu ýylyň 15-nji martynda ýurdumyzyň 2022 — 2028-nji ýyllar döwri üçin Birleşen Milletler Guramasynyň Halkara söwda hukugy boýunça komissiýasynyň agzalygyna saýlanmagy möhüm ähmiýete eýedir.

Garalýan döwürde daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmek boýunça, şol sanda bilelikdäki hökümetara toparlaryň we beýleki degişli düzümleriň çäklerinde duşuşyklardyr gepleşikler geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Watanymyzyň parahatçylyk söýüjilikli, döredijilikli daşary syýasat strategiýasyny durmuşa geçirmek bilen, geljekde-de ikitaraplaýyn görnüşde-de, köptaraplaýyn görnüşde-de köpugurly hyzmatdaşlygy has-da giňeltjekdigini nygtady. Türkmenistan goňşy ýurtlar bilen däp bolan dostlukly gatnaşyklary ösdürip, dünýäniň beýleki sebitlerindäki döwletler bilen hem netijeli gatnaşyklary yzygiderli pugtalandyrýar.

BMG hem-de beýleki iri halkara guramalar bilen köpýyllyk hyzmatdaşlyk okgunly häsiýete eýedir. Döwlet Baştutanymyz biziň ýurdumyz geljekde-de sebit we ählumumy derejede özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek meselelerinde işjeň hem-de öňdebaryjy orny eýelär diýip, wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna bu ugurdaky işleri yzygiderli dowam etmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasat ugrunyň 2022 — 2028-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyny tassyklamak meselesi boýunça hasabat berdi. Bu resminama hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň garamagyna hödürlenildi.

Konsepsiýa DIM-niň öňünde goýlan möhüm wezipeler hem-de häzirki zaman talaplary göz öňünde tutulyp taýýarlanyldy. Ol ählumumy parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, Watanymyzyň hemişelik Bitaraplyk hukuk derejesini iş ýüzünde amala aşyrmak, daşary ykdysady gatnaşyklary giňeltmek, durnukly ösüşe hemmetaraplaýyn ýardam bermek, halkara gatnaşyklary ynsanperwerleşdirmek ýaly möhüm maksatlara ýetmäge gönükdirilendir.

Bu resminama sebit we ählumumy derejede syýasy hem-de geoykdysady ýagdaýlaryň öwrenilmegine esaslanýan degişli ugurlary öz içine alýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan geljekde-de BMG-niň we beýleki halkara guramalaryň çäklerinde yzygiderli hyzmatdaşlyga ygrarly bolar. Mundan başga-da, bu Konsepsiýa biziň ýurdumyza dünýä ykdysadyýetiniň häzirki emele gelen ýagdaýyny nazara almak bilen, esasy maliýe, ykdysady we söwda edaralarynyň işine has işjeň gatnaşmaga mümkinçilik berer. Onda Türkmenistanyň energetika, ulag we kommunikasiýalar ulgamlarynda iri taslamalaryň ähmiýeti, bu ugurlardaky öňde durýan wezipeler beýan edilýär.

Resminamada sanly diplomatiýanyň ösdürilmegine, maglumat howpsuzlygynyň we kiberhowpsuzlygyň üpjün edilmegine aýratyn üns berilýär. Şunuň bilen baglylykda, bu Konsepsiýa degişli çäreler we teklipler, şol sanda halkara ugurdaş düzümler bilen hyzmatdaşlyk boýunça çäreler girizilendir.

Konsepsiýada Türkmenistanyň ekologik meseleler boýunça başlangyçlary esasynda täze ugurlary öz içine alýan sebit hyzmatdaşlygyny giňeltmek boýunça anyk wezipeler kesgitlenendir. Şeýle-de lukmançylyk diplomatiýasyny, biologik howpsuzlygyň ählumumy ulgamynyň möhüm meselelerine degişli çäreleri işjeňleşdirmek göz öňünde tutulýar.

Medeni-ynsanperwer ulgamda halkymyzyň ruhy we taryhy mirasyny dünýäde wagyz etmek babatda ÝUNESKO bilen hyzmatdaşlygyň mundan beýläk-de giňeldilmegine aýratyn ähmiýet berilýär. Sebit boýunça goňşy ýurtlar bilen netijeli hyzmatdaşlygy we ysnyşykly gatnaşyklary pugtalandyrmak hem ileri tutulýan ugurlar hökmünde kesgitlenildi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp we hödürlenilen Konsepsiýany makullap, onda Türkmenistanyň geljek ýedi ýylda daşary syýasy ugruny durmuşa geçirmegiň täze wezipeleriniň we çemeleşmeleriniň beýan edilendigini belledi. Bu wezipeler Bitarap döwletimiziň daşary syýasatynyň ileri tutulýan bäş strategik ugruna esaslanýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ýurdumyzyň döwletara derejede hyzmatdaşlygy ösdürmek bilen, köptaraplaýyn görnüşde netijeli gatnaşyklara üýtgewsiz eýerýändigini tassyklap, Türkmenistanyň ekologik ugurly başlangyçlaryny öňe sürmek we bu babatda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek boýunça işleri dowam etmegiň zerurdygyny nygtady.

Türkmenistanyň gatnaşmagynda dürli halkara çäreleri geçirmek boýunça teklipleri taýýarlamak we hödürlemek zerurdyr. Şu ýyl ýurdumyzda geçirilmegi meýilleşdirilen halkara çärelere düýpli taýýarlyk görülmelidir hem-de olaryň ýokary guramaçylyk derejesi üpjün edilmelidir diýmek bilen, bu Konsepsiýany tassyklamak hakynda Karara gol çekip, hormatly Prezidentimiz wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Aşgabat şäheriniň häkimi R.Gandymow paýtagtymyzda şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Hasabat döwründe Aşgabat şäheriniň häkimliginiň garamagyndaky hojalyk hasaplaşygyndaky edara-kärhanalarda ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 120,2 göterim berjaý edildi. Geçen alty aýyň dowamynda Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça düýpli maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 113,4 göterim ýerine ýetirildi.

Meýilnama laýyklykda, şu ýyl paýtagtymyzda dürli maksatly desgalaryň 8-si ulanmaga berler. Häzirki döwürde bu desgalardaky gurluşyk işleri talabalaýyk alnyp barylýar. Şunda paýtagtymyzyň etraplarynda önümçilik hem-de durmuş maksatly desgalaryň gurluşygynda ýokary hil derejesini üpjün etmek we bellenen möhletlerde ulanmaga tabşyrmak ugrunda zerur tagallalar edilýär.

Şäheriň jemagat hojalygy düzümleriniň işgärleri paýtagtymyzyň çäklerinde arassaçylyk, abadanlaşdyryş işlerini degişli derejede dowam etdirýärler. Şol bir wagtyň özünde şäher seýilgählerinde, gök zolaklarda ideg işleri talabalaýyk alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Aşgabat şäherini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynyň we maýa goýum taslamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilmeginiň, paýtagtymyzyň binagärlik-şähergurluşyk keşbini mundan beýläk-de abadanlaşdyrmagyň, ilatyň ýaşamagy, zähmet çekmegi, dynç almagy üçin has amatly şertleri döretmegiň, ähli amatlyklary bolan binalaryň hem-de seýilgähleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşygyny dowam etdirmegiň möhüm talap bolup durýandygyna ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz dynç alyş möwsüminiň dowam edýändigini nazara alyp, Aşgabatda «Altyn kölüň» kenaryndaky dynç alyş zolagynda häzirki zaman desgalarynyň we binalaryň, ýaşaýyş jaýlarynyň 17-nji tapgyrynyň gurluşygyny dowam etdirmegi hem-de paýtagtymyzda täze, döwrebap «Aşgabat-siti» ýaşaýyş toplumyny gurmak boýunça degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde ýurdumyzyň welaýatlarynyň häkimleri sebitlerde şu ýylyň 6 aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdiler.

Ilki bilen, Ahal welaýatynyň häkimi Ý.Gurbanowa söz berildi. Häkim welaýatda şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň jemleri we galla oragynyň netijeleri, gowaça ideg etmek boýunça alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Welaýat boýunça şu ýyl 195 müň gektar meýdanda ösdürilip ýetişdirilen hasyly ýitgisiz ýygnap almak, galla kabul ediş bölümlerine, galla kärhanalaryna daşamak işleri sazlaşykly dowam edýär. Şol bir wagtyň özünde orakdan boşan meýdanlarda sürüm we tekizleýiş işleri geçirilýär. Şunda ýerleri ekiş möwsümine talabalaýyk taýýarlamak ugrunda alnyp barylýan işler agrotehniki kadalara doly laýyk gelýär.

Häkim welaýat boýunça şu ýyl 135 müň gektara gowaça ekilendigini we häzirki döwürde gowaça meýdanlarynda hatarara bejergi işleriniň we mineral dökünler bilen iýmitlendirmegiň talabalaýyk alnyp barylýandygyny habar berdi. Şunda zyýankeşleriň we keselleriň ýüze çykmagynyň öňüni almak boýunça zerur işler geçirilýär. Welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda ösdürilip ýetişdirilýän gök, bakja we beýleki ekinleri terligi bilen sarp edijilere, içerki bazarlara ýetirmek, şunda ýurdumyzda azyk bolçulygynyň üpjün edilmegine mynasyp goşant goşmak ugrunda zerur tagallalar edilýär.

Balkan welaýatynyň häkimi T.Atahallyýew sebitde şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň jemleri we galla oragynyň netijeleri barada hasabat berdi. Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek ugrunda zerur tagallalar edilýär.

Hasabatyň çäklerinde ýetişdirilen bugdaý hasylyny iň soňky dänesine çenli ýygnap almak we orakdan boşan meýdanlarda sürüm işlerini geçirmek hem-de ýerleri indiki ekiş möwsümine taýýarlamak işleriniň talabalaýyk alnyp barylýandygy barada aýdyldy. Şol bir wagtyň özünde gowaça meýdanlarynda hatarara bejergi işleri, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek hem-de ösüş suwuny tutmak agrotehniki kadalara laýyklykda alnyp barylýar.

Welaýatda ösdürilip ýetişdirilen ýeralmanyň, gök we bakja ekinleriniň hasylyny ýygnap almak hem-de güýz möwsüminde ekilmegi meýilleşdirilýän oba hojalyk ekinleriniň ekişine taýýarlyk işleri utgaşykly dowam edýär. Şeýle-de häkim welaýatyň çäklerinde gurluşygy alnyp barylýan dürli maksatly desgalardaky işleriň ýagdaýy we onuň depginlerini güýçlendirmek ugrunda amala aşyrylýan çäreler barada hasabat berdi.

Soňra Daşoguz welaýatynyň häkimi N.Nazarmyradow demirgazyk sebitde şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň jemleri barada hasabat berdi. Şunda welaýatyň galla we gowaça meýdanlarynda alnyp barylýan işler, Oba milli maksatnamasynyň ýerine ýetirilişi baradaky maglumatlar hasabatyň özenini düzdi.

Döwlet Baştutanymyzyň tagallasy bilen obasenagat toplumynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri üstünlikli durmuşa geçirmek hem-de azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak boýunça öňde durýan wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, welaýatyň degişli düzümleriniň utgaşykly işi üpjün edilýär.

Şu günler ýetişdirilen galla hasylyny ýitgisiz ýygnap almak bilen bir hatarda gowaça ekilen meýdanlarda degişli ideg işleri agrotehniki kadalara laýyklykda alnyp barylýar. Şeýle hem welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynda ösdürilip ýetişdirilen gök we bakja ekinleriniň hasylyny ýygnamak, ýerleri güýzki möwsüme taýýarlamak işleri talabalaýyk ýola goýuldy.

Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýew sebitde şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň jemleri barada aýtmak bilen, galla oragynyň netijeleri, gowaça ideg etmek boýunça alnyp barylýan işler, Oba milli maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Welaýatyň ekerançylyk meýdanlarynyň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, oňa häzirki zaman ylmynyň gazananlaryny ornaşdyrmak meselelerine möhüm ähmiýet berilýär. Şunda ýygnalan galla hasylyny elewatorlara we ammarlara daşamak, ekinden boşan meýdanlarda sürüm işlerini geçirmek we gowaça meýdanlarynda hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işlerinde kuwwatly oba hojalyk tehnikalarynyň güýjünden doly peýdalanmak meselelerine möhüm ähmiýet berilýär.

Soňra Mary welaýatynyň häkimi D.Annaberdiýew şu ýylyň birinji ýarymynda alnyp barlan işleriň jemleri barada hasabat berdi. Şunda hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň sebitleriniň durmuş-ykdysady taýdan ösdürilýändigi, halkymyzyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen giň gerimli maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigi barada aýdyldy.

Häkim welaýatyň ekin meýdanlarynda ýetişdirilen galla hasylyny doly ýygnamak işleriniň orakdan boşan meýdanlarda sürüm we tekizlemek işleri bilen utgaşykly alnyp barylýandygy hakynda hasabat berdi. Şeýle hem gowaça ekilen meýdanlarda ideg işleri, hususan-da, hatarara bejergi, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek we ösüş suwuny tutmak işleri agrotehniki talaplara laýyklykda alnyp barylýar.

Halkymyzy azyk önümleri bilen doly üpjün etmek boýunça öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmegiň çäklerinde şu günler ýetişdirilen gök-bakja ekinlerini ýygnap almak we güýzki ekinleriň ekişine taýýarlyk görmek işleri utgaşykly dowam edýär. Häkim şular barada aýtmak bilen, Oba milli maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde welaýatda gurluşygy alnyp barylýan desgalardaky işleriň depginlerini ýokarlandyrmak, gurluşyklaryň ýokary hil derejesini üpjün etmek we desgalary bellenilen möhletlerde ulanmaga tabşyrmak ugrunda zerur tagallalaryň edilýändigi barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Mary welaýatynyň häkiminiň bilim, medeniýet, saglygy goraýyş we sport boýunça orunbasary wezipesine Arzygül Orazowany belläp, ony Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynyň häkiminiň orunbasary wezipesinden boşatmak hakynda Karara gol çekdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary A.Ýazmyradow gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň alty aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri, şeýle-de oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi.

Obasenagat toplumy boýunça önümçiligiň ösüşi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 110,1 göterime barabar boldy. Şunda Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça bu görkeziji 110,7 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 104,1 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 103,4 göterime deň boldy.

Wise-premýer ýurdumyzda azyk önümleriniň önümçiligi baradaky görkezijiler hakynda-da hasabat berdi. Hususan-da, gök önümleri öndürmek baradaky meýilnama 114,8 göterim, bakja önümlerini öndürmegiň meýilnamasy 118,3 göterim, ýeralmanyň önümçilik meýilnamasy 120,7 göterim berjaý edildi. Maýa goýumlary özleşdirmegiň meýilnamasy 163,3 göterim ýerine ýetirildi.

Tutuş ýurdumyz boýunça ýygnalan galla hasyly geljek ýylda içerki sarp edijileri doly üpjün etmäge mümkinçilik berýär. Şu günler ýurdumyzyň sebitlerinde galla oragy dowam edýär we ýygnalan galla hasylyny degişli derejede saklamak, bugdaýy kabul ediş bölümlerinden elewatorlara, ammarlara daşamak boýunça zerur işler alnyp barylýar. Galladan boşan meýdanlary gök, bakja we beýleki oba hojalyk ekinlerini ekmek üçin taýýarlamak işleri agrotehniki kadalara laýyklykda dowam edýär.

Gowaça ideg işleri talabalaýyk derejede alnyp barylýar. Şol bir wagtyň özünde ekerançylyk meýdanlaryny suw bilen üpjün etmek, zerur suw gorlaryny döretmek boýunça degişli işler geçirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere hem-de welaýatlaryň häkimlerine, oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylaryna oba hojalygyny ösdürmek, aýratyn-da, pagtanyň öndürilýän möçberlerini artdyrmak boýunça kabul edilen maksatnamalary durmuşa geçirmegi işjeň alyp barmak babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Edermen gallaçylar häzire çenli her gektardan 20 sentnerden gowrak däne ýygnadylar. Bu bolsa geljek ýyl halkymyzy zerur bolan galla, un, çörek we çörek önümleri bilen doly üpjün etmäge ýetýär. Häzirki döwürde galla oragy dowam edýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi hem-de öz işine yhlasly gallaçylardan has gowy netijelere, belent sepgitlere garaşýandygyny aýtdy. Hormatly Prezidentimiz wise-premýere ýetişdirilen galla hasylyny soňky dänesine çenli ýygnap almak ugrunda ýerine ýetirilýän işleri dowam etdirmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz şu ýyl meýdanlarda gowaçanyň bol hasylynyň ýetişýändigini aýdyp, bu ekiniň ykdysadyýetimiz üçin örän möhümdigini göz öňünde tutup, onuň bol hasylyny almak ugrunda zerur bolan ähli agrotehniki işleriň öz wagtynda, ýokary hilli geçirilmeginiň wajyp talap bolup durýandygyny belledi.

Ýerli bazarlarymyzy gök önümler, miweler, maldarçylyk we guş önümleri, ýumurtga, ösümlik ýagy, beýleki azyk önümleri bilen doly üpjün etmek boýunça meýilnamalaýyn we maksatnamalaýyn çäreler geçirilmelidir. Bugdaýy, gowaçany, beýleki oba hojalyk ekinlerini ylmy esasda ýetişdirmek üçin ýokary hilli tohumlar bilen üpjün edilmelidir. Tohumlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler geçirilmelidir.

Garagum sährasynyň ekologik ýagdaýyny mundan beýläk-de gowulandyrmak babatda bellenen maksatnamanyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi çaltlandyrylmalydyr. Döwlet Baştutanymyz oba hojalyk ýerlerini suwarmagyň hilini ýokarlandyrmak maksady bilen, suw tygşytlaýjy tehnologiýalary giňden ornaşdyrmagyň wajypdygyna ünsi çekip, suw akabalaryny arassalamagy, ýerleri göwnejaý tekizlemegi we olaryň şorlaşmagyna ýol bermezligi üpjün etmegi möhüm wezipe hökmünde kesgitläp, bu babatda degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Milli Geňeşiň Mejlisiniň Başlygy G.Mämmedowa döwlet Baştutanymyza şu ýylyň maý aýynda paýtagtymyzda geçirilen Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Russiýanyň zenanlarynyň dialogynyň netijeleri boýunça jemleýji Jarnamanyň kabul edilendigini aýdyp, onuň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy sessiýasynyň resminamasy hökmünde ykrar edilendigi baradaky hoş habary ýetirdi. Şeýle-de ol Milli Geňeşiň Mejlisinde şu ýylyň başyndan bäri geçirilen kanun çykaryjylyk işi barada maglumat berdi.

Alty aýyň dowamynda Mejlisiň maslahatlarynyň 2-si geçirilip, kanunlaryň we kararlaryň 39-sy, şol sanda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 23-si, Mejlisiň kararlarynyň 16-sy kabul edildi. Şeýle-de raýatlarymyzyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmaga, kiçi we orta telekeçiligi goldamaga, ýol hereketiniň howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen resminamalar kabul edildi.

Döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda Mejlisde döredilen iş toparynda raýatlardan, dürli ulgamlarda işleýän ýaş hünärmenlerden, ilatdan gelip gowuşýan teklipleri öwrenmek we seljermek esasynda “Ýaşlar barada döwlet syýasaty hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň taslamasy taýýarlanylýar.

Halkara we parlamentara hyzmatdaşlygyň çäklerinde Mejlisde 18 duşuşyk geçirilip, daşary ýurtlaryň 10-syna iş saparlary guraldy. Mejlisiň deputatlary hem-de hünärmenleri degişli ministrlikler, BMG-niň edaralary, beýleki abraýly halkara guramalar bilen bilelikde guralan, kanun çykaryjylyk işini kämilleşdirmäge gönükdirilen okuw we iş maslahatlarynyň 75-sine gatnaşdylar.

Mejlisiň deputatlary ýurdumyzyň welaýatlaryna iş saparlary mahalynda etrap we şäher häkimliklerinde raýatlaryň ýüztutmalaryna garamak boýunça geçirilýän işlere usuly kömek bermek hem-de kanunçylygy düşündirmek, milli däp-dessurlary, maşgala mukaddesligini wagyz-nesihat etmek bilen baglanyşykly geçirilen maslahatlara gatnaşdylar.

Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň Başlygynyň orunbasary K.Babaýew milli parlamentiň öňünde goýlan wezipelere laýyklykda, ýurdumyzyň hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça ýylyň başyndan bäri alnyp barlan toplumlaýyn işler barada maglumat berdi.

Döwlet Baştutanymyzyň tabşyryklaryna hem-de Gahryman Arkadagymyzyň şu ýylyň 1-nji martynda Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň agzalary bilen geçiren duşuşygynda tassyklan meýilnamasyna laýyklykda, täze kanunlar taýýarlanylýar, hereket edýän kanunlar kämilleşdirilýär.

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň birinji çagyrylyşynyň iki mejlisi geçirilip, şolarda adam hukuklaryny we azatlyklaryny goramak, ýol hereketiniň howpsuzlygy, gümrük işi, salgyt işi hakynda, halkara gatnaşyklar we beýleki birnäçe ugurlara degişli kanunçylyk namalarydyr degişli Kararlar biragyzdan makullanyldy hem-de kabul edildi.

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň Başlygy Balkan, Ahal, Daşoguz we Lebap welaýatlarynda iş saparlarynda boldy. Gahryman Arkadagymyz sebitlerde möhüm durmuş meseleleriniň çözülişi bilen ýakyndan tanşyp, bu ugurda işleri mundan beýläk-de dowam etdirmek boýunça özüniň gymmatly maslahatlaryny, nesihatlaryny berdi hem-de Halk Maslahatynyň agzalarynyň öňünde täze wezipeleri goýdy.

Parlamentara gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna gönükdirilen döwlet syýasatyny durmuşa geçirmek maksady bilen, Milli Geňeşiň agzalary birnäçe iri halkara forumlara gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow paýtagtymyzda üstünlikli geçirilen giň möçberli forumyň netijeleri boýunça kabul edilen Jarnamanyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň 76-njy sessiýasynyň resminamasy hökmünde kabul edilmeginiň Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasat işiniň we bu ugurda öňe sürýän başlangyçlarynyň Milletler Bileleşigi tarapyndan ykrar edilýändiginiň, Watanymyzyň halkara giňişlikdäki abraýynyň belende göterilýändiginiň nobatdaky beýanydygyny belläp, onuň halkymyz üçin buýsançly waka bolup durýandygyny aýratyn nygtady.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň kanunçylygyny mundan beýläk-de ösdürmek we kämilleşdirmek boýunça işleri çaltlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi. Munuň özi ýurdumyzyň syýasy ulgamyny gowulandyrmak, ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de berkitmek boýunça nobatdaky ädimlere täze mümkinçilikleri açar.

Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, biziň üýtgewsiz dowam edýän daşary syýasatymyza ünsi çekdi. Türkmenistan, ozalkysy ýaly, Birleşen Milletler Guramasy we beýleki iri halkara guramalar bilen işjeň hyzmatdaşlygy alyp barýar. Energetika, suw howpsuzlygyny üpjün etmek, ekologik meseleleri çözmek boýunça ysnyşykly gatnaşyklar ösdürilýär. Ulag üpjünçiligi, bilim we medeniýet ulgamlaryny ösdürmek, adam hukuklaryny, azatlyklaryny goramak, ählumumy howpsuzlygy berkitmek bilen bagly netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýulýar.

Döwlet Baştutanymyz içeri syýasatyň esasy ugurlary barada aýdyp, ýurdumyzda ygtybarly salgyt-býujet, pul-karz syýasatynyň goldanylýandygyny, hususy we döwlet üpjünçilik ulgamlaryna goýulýan maýa goýumlarynyň möçberiniň barha artdyrylýandygyny belledi. Dünýä ykdysadyýetinde emele gelen kynçylyklara garamazdan, jemi içerki önümiň ösüşi ýokary derejede — 6 göterim möçberde saklanýar. Senagat hem-de durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy giň gerimde dowam edýär. Häzirki döwürde umumy bahasy 38 milliard amerikan dollaryndan hem köp bolan 2 müň 900-e golaý iri desganyň gurluşygy alnyp barylýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň Oba milli maksatnamasyna laýyklykda, hasabat döwründe ýurdumyzda 1 milliard 300 million manatdan hem köp möçberde düýpli maýa goýumlar özleşdirildi. Geçen ýarym ýylda 30 sany iri desga, meýdany 322 müň inedördül metr bolan ýaşaýyş jaýlary, şol sanda umumy bahasy 900 million manada golaý, ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlary gurlup ulanmaga berildi diýip, hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow kanagatlanma bilen belledi.

Senagat desgalary, ýaşaýyş jaýlary, çagalar baglary, mekdepler we beýleki desgalar göz öňünde tutulan möçberde işe girizildi. Energiýa serişdelerimizi dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek boýunça syýasatymyz hem bellän meýilnamalarymyza laýyklykda dowam edýär. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy, beýleki sebit taslamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär.

Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri özümizde öndürmegiň, eksport edilýän harytlaryň möçberlerini artdyrmagyň, elektron senagaty döretmegiň döwlet maksatnamalary hem netijeli amala aşyrylýar. Döwlet Baştutanymyz şular barada aýtmak bilen, ykdysadyýetde döwletiň gatnaşyk paýyny azaltmak we hususy pudagy giňeltmek boýunça alnyp barylýan işleri güýçlendirmegiň zerurdygyny nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mejlisi jemläp, şu gün ýolbaşçylary wezipä bellemek we wezipeden boşatmak meselelerine seredilendigini, ykdysadyýetimiziň pudaklaryny ösdürmäge gönükdirilen birnäçe resminamalaryň kabul edilendigini aýtdy. Döwlet Baştutanymyz geçen ýarym ýylyň görkezijileriniň, umuman, erbet bolmandygyny aýdyp, ähli ministrlikleriň, pudaklaýyn edaralaryň ýolbaşçylaryna geçen alty aýda edilen işleriň netijeleri boýunça öňümizdäki günlerde maslahatlary geçirmegi tabşyrdy.

Şeýle-de hormatly Prezidentimiz ýolbaşçylara 1-nji awgustdan 1-nji sentýabra çenli dynç almaga rugsat berlendigini, olaryň zähmet rugsadynda Awazada, “Arçmanda” we “Ýyly suwda” ýa-da ýurdumyzyň beýleki şypahanalarynda dynç alyp biljekdiklerini habar berdi. Şunda döwlet Baştutanymyz obasenagat toplumyna gözegçilik edýän wise-premýer A.Ýazmyradowyň hem-de oba hojalyk toplumynyň ýolbaşçylarynyň pagta ýygymyndan soňra dynç alyp biljekdigini aýtdy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, 9-10-11-nji iýulda ýurdumyzda Gurban baýramynyň belleniljekdigine ünsi çekdi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Gurban baýramyny bellemek we 10-njy iýuldaky dynç gününi 12-nji iýula — sişenbe gününe geçirmek hakynda Permana gol çekdi. Ähli ýolbaşçylara, aýratyn-da, hukuk goraýjy edaralaryň ýolbaşçylaryna baýramçylygy ýokary derejede geçirmek üçin hemme gulluklaryň goşmaça nobatçylygyny guramak tabşyryldy.

Döwlet Baştutanymyz ähli ildeşlerimizi mukaddes Gurban baýramy bilen tüýs ýürekden gutlady we hemmelere iň gowy arzuwlaryny beýan etdi.

Mejlisiň dowamynda döwlet durmuşynyň beýleki möhüm meselelerine-de garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Soňky habarlar
08.08
Türkmenistanyň Prezidenti Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze awtomobil köprüsiniň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşdy
08.08
Türkmenistanyň Prezidenti Singapur Respublikasynyň ýolbaşçylaryny gutlady
08.08
TDHÇMB-nyň söwdalarynda geleşikleriň umumy bahasy ABŞ-nyň 32 million 158 müň dollaryndan gowrak boldy
07.08
Aşgabatda halkara sergi we maslahat geçirildi
06.08
Aşgabatda halkara sergi we ylmy maslahat öz işine başlady
06.08
An international exhibition and scientific conference has opened in Ashgabat